“Maar mam, wat als ik het antwoord niet weet?” Het is maandagochtend, de boterhammen liggen half opgegeten op haar bord en de sfeer aan de ontbijttafel is meteen voelbaar anders. De weken van de CITO-toets zijn weer aangebroken.
Hoewel de school zegt dat het ‘slechts een leerlingvolgsysteem’ is, voelt het voor jouw dochter als een eindexamen. En eerlijk is eerlijk: voor jou misschien ook wel een beetje. De cito-stress is er weer…. Je ziet haar worstelen. Die frons tussen haar wenkbrauwen, de buikpijn die ineens weer opspeelt of het perfectionisme dat zichtbaarder wordt. Ze wil het zó graag goed doen. En jij wilt haar zo graag gerust stellen, maar diep van binnen knaagt bij jou ook de twijfel: Wat als ze onder haar niveau scoort? Hebben we wel genoeg gedaan om haar te helpen?
Herken jij de signalen van schoolstress en faalangst bij je dochter?
Als meidencoach in Haarlem zie ik vaak dat schoolstress zich op verschillende manieren uit. Cito-stress hoort daar ook bij. Soms is het heel duidelijk, zoals huilbuien of slecht slapen. Maar vaak is het subtieler. In mijn eerdere blog “Herken jij (school)stress bij je dochter?” beschreef ik al de (opkomende) fysieke klachten en prikkelbaarheid belangrijke graadmeters zijn.
Bij de CITO (en andere toets momenten) komt daar vaak een flinke dosis angst om te falen bij. Je dochter is misschien zo bang om een ‘lage’ score te halen, bang dat ze blokkeert en niets meer weet. Misschien herken je ook wel dat ze een ‘expert is in uitstellen’ en liever helemaal niet aan die toets wil beginnen en jou smeekt om haar ziek te melden. Alles liever dan het risico te lopen dat het haar niet lukt om de toets goed te maken.
De onzichtbare spiegel is aanwezig: stress tussen moeder en dochter.
Wat veel moeders niet altijd beseffen, is dat jij en je dochter op een onzichtbare manier met elkaar verbonden zijn. Omdat jij het beste voor haar wilt, voel je zelf in deze periode ook een bepaalde druk. Jouw wens om het als moeder goed te doen en haar angst om te falen, versterken elkaar. Voor je het weet, zitten jullie samen in een vicieuze cirkel van school- en cito-stress, waarbij de score belangrijker lijkt dan het plezier in het naar school gaan zelf.
5 praktische tips voor meer rust tijdens de CITO-toets weken.
Om deze cirkel te doorbreken, heb ik een aantal tips voor je op een rij gezet:
- Maak de CITO niet groter dan het is: het is een moment opname die kijkt waar je kind nu staat. Plan na schooltijd even een ontspanningsmoment Ga even naar buiten, neem een langere terugweg van school, zoek de speeltuin even op, speel samen een spelletje. De boodschap is: jij bent nog steeds jij, ongeacht die toets (of score). Extra tip: doe dit niet alleen in de CITO periode 😉
- Check je eigen ‘stress-radar’. Je dochter heeft een feilloze radar voor jouw emoties. Positief én negatief. Als jij met ingehouden adem de uitslag afwacht, voelt zij dat het spannend (en dat de toets dus blijkbaar belangrijk) is. Parkeer jouw eigen (opvoed)twijfels even en wees aanwezig voor haar.
- Leg de focus op het proces. Natuurlijk ben je benieuwd hoe het ging en hoe haar dag was, maar begin niet meteen met het stellen van vragen. Zeker (pre)pubers vinden dit vervelend. Dus vraag niet “Hoe ging het” maar vraag liever “Heb je een fijne dag gehad?” of “Heb je plezier gehad vandaag?”. En geef erkenning aan deze gevoelens. Als deze gevoelens gekoppeld zijn aan de toets, prijs dan haar inzet en doorzettingsvermogen.
- Relativeer. Normaliseer de uitlag. Een CITO-score is een momentopname van wat jouw dochter nu kan en weet. Het is geen weerspiegeling van wie jouw dochter is of wat zij waard is. Een mens kan nooit de hele dag of iedere dag 100% goed bezig zijn. Ook de mindere momenten horen erbij en ja, die hebben invloed op resultaten. Morgen weer een nieuwe dag, met nieuwe kansen.
- Misschien wel de belangrijkste tip: bied een luisterend oor zonder oordeel. Soms is “ik zie dat je het spannend vindt, en dat is oké” het krachtigste wat je kunt zeggen. Geef haar mee dat ze niet meer kan doen dan haar best en dat no matter what jij van haar houdt en dat ze nog steeds of altijd de leukste, knapste, liefste, slimste, grappigste (you get my point, right) dochter is.
Herkenbaar? Hulp nodig bij het doorbreken van dit patroon?
De CITO-periode of school überhaupt, hoeft geen tijd van strijd, stress en tranen te zijn. Merk je dat de faalangst bij je dochter best diep zit, of dat jullie samen steeds in hetzelfde patroon van onzekerheid belanden? Veel moeders met dochters in de (pre)puberteit lopen hier tegenaan. Weet dat je het niet alleen hoeft uit te zoeken.
Als gespecialiseerd meidencoach help ik in mijn praktijk Goedgemutst in de regio Haarlem moeders en dochters om de rust en het zelfvertrouwen weer terug te vinden. Samen kijken we naar de patronen die de stress in stand houden. Krijgt je dochter handvatten om met stress en negatieve gedachten om te gaan, zodat jullie weer met een glimlach en ontspannen gevoel de school binnen kunnen stappen. We weten immers allemaal: een kind dat stress ervaart komt niet tot leren.
Gun jij je dochter én jezelf een ontspannen schooltijd? De tijd gaat al zo snel, ze worden al ze snel groot, dus laten we deze tijd dan proberen zoveel mogelijk ontspannen door te komen. Geen strijd, gedoe, stress, buikpijn en paniekaanvallen. Het hoeft echt niet zó spannend te zijn. Neem dan vrijblijvend contact met me op. Ik vertel je graag wat ik voor jou en je dochter kan betekenen in de strijd tegen schoolstress, (faal)angst en een negatief zelfbeeld. Ze is het waard!
